AI & Wetgeving
ChatGPT zakelijk veilig gebruiken: AVG, datalekken en wat wél mag

Waarschijnlijk plakt iemand in het team nu al een klantmail, een offerte of een personeelslijst in ChatGPT, vanuit een privé-account en zonder afspraken. Dit artikel legt uit welk risico dat voor bedrijfsgegevens en de AVG geeft, wat wel en niet in zo'n tool hoort en hoe de directie dit onder controle krijgt zonder het gebruik te verbieden.
Het echte risico: shadow-AI
Het grootste risico is niet ChatGPT zelf, maar shadow-AI: medewerkers die AI-tools gebruiken zonder dat iemand het weet of heeft geregeld. Een verkoper plakt een klantenlijst in ChatGPT om een mailing te schrijven. Een HR-medewerker laat een ontslagbrief opstellen met echte namen erin. Een developer plakt bedrijfscode om een bug te laten oplossen. Stuk voor stuk begrijpelijk, en stuk voor stuk een potentieel datalek.
Bij de gratis en consumentenversies kan ingevoerde data standaard worden bewaard en gebruikt voor modelverbetering. Dan zijn persoonsgegevens of bedrijfsgeheimen overgedragen aan een derde partij zonder verwerkersovereenkomst, zonder controle over de bewaartermijn, en zonder zicht op waar de data terechtkomt. Onder de AVG is dat een probleem, en onder de EU AI Act komen daar transparantie- en documentatieverplichtingen bij.
Wat mag wel en niet in een AI-tool?
De praktische vuistregel: zou dit op een openbaar prikbord kunnen hangen? Zo niet, dan hoort het niet in een consumentenversie zonder databeschermingsafspraken.
Niet doen (zonder zakelijke versie + afspraken):
- Persoonsgegevens van klanten of medewerkers: namen in combinatie met contactgegevens, BSN, medische of financiële gegevens.
- Bedrijfsgeheimen: niet-openbare strategie, prijsmodellen, contractdetails.
- Broncode of vertrouwelijke technische documentatie.
- Alles wat onder een geheimhoudingsplicht valt.
Wel prima (ook in een consumentenversie):
- Algemene vragen, brainstorms, uitleg en samenvattingen van openbare informatie.
- Tekst herschrijven of vertalen zónder persoonsgegevens of vertrouwelijke inhoud.
- Code-snippets die geen bedrijfsgeheim of credentials bevatten.
Het verschil zit niet in "AI is gevaarlijk", maar in welke data erin gaat en in welke versie.
De tool-keuze maakt het verschil
Of zakelijk AI-gebruik veilig is, hangt sterk af van de gebruikte versie.
Een zakelijke versie (ChatGPT Enterprise of Team, of Microsoft Copilot in de eigen M365-omgeving) gebruikt de data standaard niet voor modeltraining, biedt een verwerkersovereenkomst en strengere bewaar- en beveiligingsafspraken. Datzelfde geldt voor de API met de juiste instellingen, waarop eigen toepassingen te bouwen zijn. Is er nóg meer controle nodig, bijvoorbeeld bij echt gevoelige data, dan is een eigen, privacyvriendelijk gedraaid model een optie.
De gratis consumentenversie is prima voor onschuldig gebruik, maar niet de plek voor bedrijfs- of klantdata. De meest gemaakte fout in het MKB is dat het hele bedrijf de gratis versie gebruikt voor werk waar dat niet hoort. Een vergelijking van de opties staat in ChatGPT vs Claude vs Copilot voor bedrijven en Microsoft Copilot voor het MKB.
Verbieden werkt niet, faciliteren wel
De reflex om AI te verbieden is begrijpelijk maar contraproductief. Een verbod stopt het gebruik niet; het verplaatst het naar privé-accounts en privé-telefoons, buiten het zicht en buiten de controle. Daarmee wordt het risico groter in plaats van kleiner.
De werkende aanpak heeft drie onderdelen. Eén: geef het team een veilige zakelijke versie, zodat ze niet hoeven uit te wijken naar onveilige tools. Twee: stel een helder, kort AI-gebruiksbeleid op dat in gewone taal zegt wat wel en niet mag. Drie: geef korte uitleg, zodat medewerkers de regels begrijpen in plaats van negeren. Dit is ook precies wat de AI-geletterdheidsverplichting uit de EU AI Act vraagt, en waarvoor SLIM-subsidie beschikbaar is.
Veilig inrichten in de praktijk
Begin met een korte inventarisatie: wie gebruikt nu welke AI-tools, en waarvoor? Dat antwoord valt vaak rauw op het dak. Kies vervolgens één veilige zakelijke versie als standaard, leg de wel/niet-regels vast in een beleid van één pagina, en geef het team een halfuur uitleg. Evalueer na een paar maanden en stel bij. Zo wordt shadow-AI gecontroleerde, productieve AI, zonder de rem erop te zetten.
Stratalytic regelt het veilig
Wij helpen het AI-gebruik productief én AVG-conform te maken:
- AI-scan: we brengen in kaart welke AI-tools nu gebruikt worden en waar de risico's zitten.
- Veilige inrichting: keuze en opzet van de juiste zakelijke versie of een eigen, privacyvriendelijke opstelling.
- Beleid: een werkbaar AI-gebruiksbeleid plus uitleg voor het team, conform EU AI Act.
- Subsidie: training valt vaak onder SLIM; dat verwerken we mee.
Tijdens de kennismaking kijken we hoe veilig het huidige AI-gebruik is.
Veelgestelde vragen
Mag ik ChatGPT zakelijk gebruiken onder de AVG? Ja, maar met voorwaarden. Geen persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie in een consumentenversie zonder afspraken. Met een zakelijke versie en duidelijk beleid kan het AVG-conform.
Wat mag ik niet in ChatGPT zetten? Geen persoonsgegevens, bedrijfsgeheimen, broncode of contractdetails in een consumentenversie zonder databeschermingsafspraken. Vuistregel: zou dit op een openbaar prikbord kunnen hangen?
Wordt mijn data gebruikt om het model te trainen? Bij gratis/consumentenversies standaard wel, tenzij uitgezet. Bij zakelijke versies en de API met de juiste instellingen niet.
Moet ik ChatGPT verbieden op het werk? Nee, verbieden duwt het gebruik onder de radar. Faciliteer een veilige versie met helder beleid en uitleg.
Hoe pakken wij dit aan?
We brengen samen met het team in kaart welke gegevens nu in AI-tools terechtkomen, stellen een korte lijst op van wat wel en niet mag en zetten een zakelijke versie in die bij het werk past. De directie houdt de controle over de afspraken. Er komt geen nieuw systeem, het draait naast wat er staat.
Als vervolgstap na de kennismaking laat een Data Impact Scan binnen een week zien waar bedrijfsgegevens nu in AI-tools terechtkomen en welke afspraken ontbreken.
Plan een kennismaking van 30 minuten, vrijblijvend.
Stel een vraag over ChatGPT zakelijk veilig gebruiken
Laat je e-mailadres achter. Een solution architect uit het team reageert binnen een werkdag, met een eerste inschatting.
Liever het uitgebreide contactformulier




